MINI - SAFARI

Amfitheater van El Djem

Om zes uur word ik door de receptie per telefoon gewekt. Ik droom me verder af tot kwart over zes voor ik definitief opsta. We ontbijten zo vroeg dat de eieren nog niet klaar zijn. Anton, een andere vrijgezel van mijn leeftijd uit Amersfoort, is ook van de partij. Om kwart over zeven rijdt de bus voor, helemaal volgepakt met een internationaal gezelschap dat door een veeltalige gids bestierd wordt. We zijn de laatsten die instappen. Een half uurtje later komen we in El Djem aan, waar we het vrij gave amfitheater bezoeken. Het is kleiner dan het Colosseum in Rome, maar mag er best wezen. In de Tweede Wereldoorlog hadden Duitse achterblijvers van Rommel zich hierin verschanst, maar ze werden er door de Desert Rats van de Engelsman Montgomery zonder aanziens des cultuurs uitgebombardeerd. De beschadigingen zijn inmiddels grotendeels hersteld; zal wel weer door het westen zijn betaald. Toen de gids het oorlogsverhaal vertelde, bracht een van de  Engelsen in mijn buurt te berde: "By Jove, that must have been a colossal hit!". Leuk, zelfs de Teutonen in ons gezelschap snapten het grapje, maar de pointe ontging de Fransen, zoals zo veel hen ontgaat. Het bouwsel stamt uit de 3de eeuw na Christus en het werd opgericht ter ere van de kroning van keizer Gordius (die zijn naam leende aan de beroemde knoop in Klein - Azië). Het is er een waar toeristencircus: al voor negen uur staat het onaanzienlijke plaatsje propvol tourist cars (allen super-de-luxe en fully airconditioned) die het plaatselijke verkeer dat voornamelijk bestaat uit ezelskarren met berustende Berbers versperren. Bij ons vertrek perst de bus zich toeterend en dwingend een weg door de nauwe steegjes, waarlangs de armoedige krotten zich aan elkaar staande hielden. Zo cru heb ik het zelden gezien. Horden hologige kindertjes drommen en massa samen rondom gehaaste toeristen (“Wir haben hier nur 25 Minuten!"), waarvan sommigen beschaamd het hoofd afwenden.  

 ZEE - OASES EN HOLWONINGEN

Onafzienbare olijfboomgaarden

Door een weinig aantrekkelijk landschap gaat het verder, vaak langs de Middellandse Zee die begrensd wordt door dorre, spaarzaam begroeide gronden zonder bewoning. Meer landinwaarts liggen onafzienbare olijfboomgaarden, de bomen zijn allemaal even ver van elkaar af geplant, wat in dit land een onverwacht ordelijke indruk wekt. (Deze opmerking zou door de Anne Frank - stichting vermoedelijk wel als racistisch bestempeld worden). Bij een smerig kustplaatsje houden we een korte stop. De naam van dit plaatsje heb ik uit mijn geheugen gebannen, zo verwaarloosd, vuil en vettig en onderkomen was het. Niets was er geplaveid. Overal modder. In Tunesië is het nu een gewone werkdag (bij ons Tweede Kerstdag, weet u nog?), maar de enigen die je er ziet werken, en dan ook nog met aanzienlijke tegenzin, is hotel- en restaurantpersoneel. 

'Arbeidsreserve' in armoedige omstandigheden

De rest van het arbeidsleger hangt overal lanterfantend rond, behalve bij de ontelbare onafgebouwde huizen. De jeugd weet met haar tijd geen raad en dromt samen rond de twaalfdehandse auto van vriend Ahmed, of staat slungelig te leunen tegen groezelige muren, of zit nietsnuttend op haar hurken aan de rand van de weg. Op wrakke stoelen en krukjes voor de theehuizen zit de oudere generatie intensief de zon te bestuderen. Daar zit steevast ook het (mannelijke) bevolkingsdeel dat bij ons dankzij de zuigkracht van bejaarden- en verzorgingstehuizen aan de circulatie is onttrokken: de bejaarde medemens. In de dorpen bepalen zij veelal het straatbeeld, het grootste gedeelte van de jeugd daar is vertrokken naar het lonkende paradijs. Nee, niet Mekka zoals je in deze moslimstaat zou verwachten, en evenmin, althans in mindere mate, de hoofdstad Tunis. Het verre Paradijs heet hier "la France',. De ouderen worden er wel met respect bejegend. Ze zijn vaak opvallend verschillend van elkaar gekleed: hoofddeksels zoals fez, gebreide muts, gebedskapje, hoofddoek of capuchon; ouwe jassen, bournouzen en djellabahs uit een stuk, kameel- of geitenharen dekens omgeslagen tegen de bittere ochtendkou. Soms dragen ze halflange, rafelige broeken en aan hun stoffige voeten onveranderlijk versleten slippers. Ach ja, 's lands eer, 's lands wijs zullen we maar zeggen. Tot mijn plezier is de korte stop in dit plaatsje echt kort.

Verwaarloosde oase Gabes aan zee

Wij rijden voorbij Sfax, een belangrijke havenstad van 400.000 inwoners. Rond het middaguur bereiken we de zeeoase Gabes. De immense aanplant (onder anderen honderdduizenden palmbomen, d.w.z. dadelpalmen) ziet er in mijn ogen verdord uit. Het enige water dat ik zie is een stuwmeertje dat door een dam uit de Romeinse tijd wordt gevormd. De oase staat verder bekend om zijn vijgen, granaatappelen, bananen en hennaproducten. We maken een ritje in een open paardenkoets. Gedurende een half uur voer ik een moeizaam gesprek met de jonge koetsier, Mondon genaamd, die een zeer verwarrend mengelmoesje van Frans, Duits en Engels praat. Voortdurend rijden er kooplui op de fiets naast ons, bepakt en gezakt met stapels schapenvachten. Aan de kraampjes langs de weg worden o.a. schorpioenen en slangen verkocht. Midden in de oase, die een oppervlakte van meer dan 20 km² beslaat, liggen twee oeroude nederzettingen.