Tempel van de tand (Kandy, Sri Lanka)

 Heiligdom met Sri Lanka's belangrijkste boeddhistische relikwie

De Sri Dalada Maligawa, of Tempel van de Heilige Tandrelikwie, is het belangrijkste boeddhistische heilig­dom op Sri Lanka. Er wordt een tand bewaard die zou hebben toebehoord aan Boeddha Siddhartha Gautama, en de tempel is uitgegroeid tot een bedevaartsoord voor boeddhisten uit heel de wereld. Er is ook beweerd dat de originele tand in 1650 is verbrand door de aartsbisschop van Goa, en dat de tand die zich nu in Kandy bevindt een vervalsing betreft. In het complex is de tand ondergebracht in een binnentempel, gevuld met bloemoffers, vaak lotussen; er hangt meestal een zware wierookgeur. De tand ligt op een zuiver gouden lotusbloem in een reeks gouden, met juwelen versierde kistjes op een troop, en wordt zelden openbaar tentoongesteld. Elke avond staan er boeddhisten in de rij om eer te bewijzen aan de tand.

Volgens de legende werd het lichaam van Boeddha na diens dood gecremeerd in Kusinara, India; zijn linker­ hoektand werd uit de as van de sandelhouten brandstapel gehaald en aan koning Brahmadatte gegeven. Er ontstond een traditie waarbij degene die de relikwie bezat het goddelijk recht had om het land te besturen. Dit leidde onvermijdelijk tot strijd rond de relikwie, en de laatste Indiase koning die de tand bezat, Guhavisa van Kalinga, liet hem in 371 meesmokkelen naar Sri Lanka tijdens het bewind van de Sri Lankaanse koning Kirti Sri Megavanna, die er een tempel voor bouwde. De relikwie verwisselde diverse malen van onderkomen op het eiland, totdat het in Kandy terechtkwam.

De tempel werd rond 1600 gebouwd, onder koning Vimaladharmasuriya I, en in de 18e eeuw herbouwd. Het complex omvat ook het Sri Dalda-museum, met een collectie documenten en foto's over de geschiedenis van de tand, en de achthoekige Pattiripuwa-toren, opgericht in 1803 door koning Sri Wickrama Rajasinghe.

TEMPEL VAN DE TAND

Een belangrijk boeddhistisch bedevaartsoord: hier wordt namelijk een tand bewaard die naar verluidt uit de mond van de Boeddha afkomstig is.

Kandy is sinds het vertrek van de Engelsen nauwelijks veranderd.

Kandy was vroeger een bolwerk van verzet tegen de westerse overheersing en is nu een cultureel en spiritueel centrum.

LIGGING

Omgeven door met dichte jungle bedekte heuvels ligt de stad Kandy op een hoogte van 558 m tegen de hellingen van het centrale plateau op het eiland Sri Lanka. Vergeleken met Colombo, dat op een afstand van slechts 115 km ligt, is de hoofdstad van de hooglanden een oase van koelte. Het centrum strekt zich uit op de noordelijke en westelijke oever van een met bomen omgeven meer, het Kiri Muhuda of Kandy Lake, dat in de 19e eeuw is aangelegd door de laatste koning van Kandy. De Al, de hoofdweg vanuit Colombo, loopt langs de noordoever van het meer en heet daar Dalada Vidiya. Deze weg leidt rechtstreeks naar het hart van de stad en komt uit bij de Tempel van de Tand (Dalada Maligawa). De straten in het centrum aan de westzijde van de tempel volgen een geometrisch patroon. In dit deel van de stad zijn nog een aantal andere tempels te bezichtigen. Op de heuvels aan de zuidkant van de stad zijn woonwijken met veel groen aangelegd. Echt bijzonder is de stad niet, en Kandy is sinds het vertrek van de Engelsen nauwelijks veranderd; er hangt nog een aangename ouderwetse sfeer die door de schitterende omgeving nog verder wordt versterkt. Vanwege de beroemde Tempel van de Tand wordt Kandy door de Singalezen beschouwd als de heilige stad van Sri Lanka. In dit heiligdom wordt met grote zorg een tand van Boeddha bewaard, die in de 4e eeuw naar het eiland zou zijn gebracht.

Kandy, dat aanvankelijk Senkadagala werd genoemd, werd in de 14e eeuw gesticht door een koning die Vikramabahu III heette. Zijn opvolger besloot er de hoofdstad van te maken en liet een nieuwe tempel bouwen om de relikwie van de Tand in te bewaren. Toen Kandy een groot religieus centrum was geworden, werd het Maha Nuwara of Grote Stad genoemd, een naam die de Singalezen tot op de dag van vandaag nog wel gebruiken. In de 16e eeuw landden de Portugezen op het eiland Ceylon en veroverden Colombo en de westkust. De Singalese leiders van Kotte en Sitawaka trokken zich toen terug in het binnenland (1590) en kozen Maha Nuwara als hoofdstad.

Vier jaar later waagden de Portugezen een aanval, die onmiddellijk werd afgeslagen, op de stad die zij Kandy noemden. In de loop van de twee eeuwen die volgden wisten de heersers van de hooglanden de Portugezen, Nederlanders en Britten het hoofd te bieden en hun onafhankelijkheid bewaren. De vorst van Kandy moest soms de aanwezigheid van een Nederlandse resident voor lief nemen, maar hij slaagde erin zijn onafhankelijkheid te behouden. Koning Raja Singha II accepteerde echter in 1638 te onderhandelen met de Nederlandse Oost-Indische Compagnie, die in ruil voor militaire hulp de kaneelhandel overnam. Door onenigheid over de troonopvolging ontstond aan het begin van de 19e eeuw in het midden van het land een sfeer van samenzwering, waardoor koning Sri Wickrama Raja Sinha in een zeer moeilijk parket terecht kwam. De Britten, die het eiland bij het verdrag van Amiens (1802) toegewezen hadden gekregen, besloten te profiteren van deze interne verdeeldheid en openden de aanval op het koninkrijk van Kandy. In 1815 werd de koning gedwongen te vluchten waardoor het eiland Ceylon voor het eerst helemaal door westerlingen werd overheerst. Vervolgens werd Kandy een welvarende stad. Tijdens de Tweede Wereldoorlog had het commando van Zuidoost - Azië er zijn hoofdkwartier.

Sri Lanka: Kandy Tempel van de Tand

De geurige Tempel. In het hoogland van Sri Lanka ligt de oude koningsstad Kandy. In de huidige republiek heeft de stad grote culturele en spirituele invloed door de aanwezigheid van de Dalada Mali­gawa, de Tempel van de Tand. Het is een van de belangrijke boeddhisti­sche heiligdommen. Het verhaal gaat dat meester Boeddha stierf in 480 voor Chr. en dat na zijn crematie uit zijn as een hoektand werd gevist. Zes eeuwen later kwam de hoektand terecht in Kandy en werd opgebor­gen in de kleinste van zeven gouden kistjes.