MALTA
Een archipel in pastelkleuren
Het rotsachtige en door de zon verzengde Malta maakt op het eerste gezicht
een onherbergzame en troosteloze indruk. Toch heeft het okergele landschap,
afgewisseld door stukjes groen, tegen de achtergrond
van de blauwe Middellandse Zee een betoverende charme.
De Maltese archipel, gelegen op 80 km van Sicilië en nog geen 300
km van de kust van Afrika, bestaat uit de twee hoofdeilanden Malta en Gozo en de
drie kleinere eilandjes Comino, Cominotto en Filfla. De sedimentaire bodem wordt
gevormd door onder meer koraalkalksteen, klei en mergel. Het hoofdzakelijk
tafelvormige reliëf, dat wordt afgewisseld door glooiende heuvels, vertoont
erosieverschijnselen die kenmerkend zijn voor kalksteenbodems, zoals diepe
dalen, grotten en kraters. De geaccidenteerde kust wordt doorsneden door diepe
kreken. Het westen en zuiden hebben een steile kust, de oostkust, waar zich de
stranden en de belangrijkste havens bevinden, is gelijkmatiger.
Alleen Malta, Gozo en Comino zijn bewoond. Het grootste deel
van de bevolking woont aan de kust in het zuidoosten, in dorpen van tien tot
twintigduizend inwoners. Door de geringe neerslag en de totale afwezigheid van
rivieren is Malta voor zijn drinkwater deels aangewezen op ontzilt zeewater. De
zeer droge bodem is slechts spaarzaam begroeid, was kenmerkend is voor het
Middellandse - Zeegebied. Toch is bijna de helft van het grondgebied in cultuur
gebracht
CIJFERS
Oppervlakte: 316 km2 / (Malta 246, Gozo 67,4 Comino 2,8)
Bevolking: 360.000 inwoners / (Malta 319.736)
Bevolkingsdichtheid: 1141 inw./km2
Hoogste punt: Dingli 270 m (Malta)
Kustlengte: Malta 137 km / Gozo 43 km2
BEZIENSWAARDIGHEDEN
Malta: beenderengrot van Ghar Dalam, 10 km van Valletta; tempels van Tarxien (megalitische
vindplaats, 2400-1800 v. Chr.); Mdina (middeleeuwse stad); Rabat (catacomben, 4e
eeuw); Valletta (Grand Master's Palace); Gozo: Victoria (citadel, met prachtig
uitzicht over het eiland); Ggantija (megalithische bouwwerken, 2800 v. Chr.).
Malta, speelbal van de
geschiedenis
Malta werd in de loop der eeuwen begeerd en ingenomen door veel verschillende
naties,
die allemaal hun stempel hebben achtergelaten.
Door zijn strategische ligging, die al in de Oudheid hebzucht opwekte, is Malta
achtereenvolgens door alle zeevarende naties veroverd. Nadat zijn lot sinds 1091
aan dat van Sicilië gekoppeld was geweest, wordt Malta aangewezen als bolwerk
dat het christendom tegen de Islam moet verdedigen door Karel de Vijfde, die het
eiland in 1530 schenkt aan het Broederschap van het Hospitaal van Sint-Jan van
Jeruzalem. Omgedoopt tot ridders van de Maltezer Orde, beheersen zij het eiland
totdat ze zich in 1798 moeten overgeven aan de troepen van Napoleon, die het
twee jaar later afstaat aan de Engelsen. Van protectoraat (1802) verandert Malta
in een Britse kroonkolonie (1814), waarna het een belangrijke rol als
marinebasis krijgt.
In 1964 verkrijgt Malta onafhankelijkheid binnen het Britse
Gemenebest, maar tien jaar later verbreekt het land de loyaliteitsbanden met
Groot-Brittannië en roept de republiek uit. De socialistische regering gaat
nauwe banden aan met het Oostblok en later met Libië, alvorens zich in 1980
neutraal te verklaren. Sinds het eind van de jaren '80 lijkt het land
toenadering tot het westen te zoeken. Malta is al sinds 1965 lid van de Raad van
Europa en heeft in 1990 officieel het lidmaatschap van de Europese Gemeenschap
aangevraagd. (En later in 2006 ook gekregen.)
BRONNEN VAN INKOMSTEN
Landbouw: jonge groenten. Industries textiel; Schoenen; elektrische en
elektronische apparaten: houtbewerking, tabaksfabrieken.
Toerisme. Inkomsten afkomstig van de vele emigranten.
WETENSWAARDIGHEDEN
Officiële naam: Republiek Malta
Hoofdstad: Valletta (Malta)
Talen: Engels en Maltees (officiële landstalen); Italiaans
Munteenheid: Maltees pond
Godsdienst: christendom (katholiek 98%)
Eilanden: Malta, Gozo, Comino, Cominotto, Filfla
Belangrijkste steden: Birkirkara, Qormi, Hamrun, Sliema, Zabbar (Malta);
Victoria (voorheen Rabat - Gozo)
Internationale luchthaven: Luqa (Malta)
KLIMAAT
Middellandse - Zeeklimaat: zachte, vochtige winters, gemiddeld 13 ° C; lange,
warme en droge zomers (mei¬oktober), gemiddeld 25 ° C. Sirocco.
Schitterende ligging
De vestingstad Valletta, gebouwd op een steil schiereiland,
is een van de interessantste voorbeelden van barokkunst.
De hoofdstad van Malta werd gebouwd op een rotsachtig schiereiland met steile
hellingen aan de oostkust van het eiland, Valletta scheidt twee diepe baaien van
elkaar, de Grand Harbour in het oosten en de Marsamxett Harbour in het westen.
De oevers van beide baaien hebben een aaneengesloten bebouwing, In het westen
bevinden zich woonwijken, terwijl het oostelijk deel in beslag wordt genomen
door de haven. Op deze buitengewoon schilderachtige plek is een zeer fraaie
kunststad gebouwd, die nog altijd wordt omringd door een schitterend geheel van
stadsmuren en vestingwerken. Het terrein is zeer geaccidenteerd, waardoor er
vale steile straten zijn die soms abrupt overgaan in trappen die doorlopen tot
aan zee. Het oudste deel van Valletta, dat in één keen ontworpen en in een paar
jaar tijd opgebouwd is, heeft een volmaakt geometrisch stratenpatroon. De
kaarsrechte wegen kruisen elkaar loodrecht en verbreden zich hier en daar tot
pleinen waaromheen de belangrijkste gebouwen staan: kerken, Paleis van de
Groot¬meesters, musea enz. De Republic Street, de hoofdstraat die midden over
het schiereiland loopt, vormt de centrale as van de stad. De vale parallel- en
dwarsstraten komen uit op trappen. Met zijn bescheiden af¬metingen en vredige
mediterrane sfeer nodigt Valletta uit tot een rondwandeling langs de barokke
kerken, paleizen en musea.
CIJFERS
Oppervlakte (binnen de muren): circa 1 km2
Bevolking: 9.000 inwoners Bevolkingsdichtheid: 9.000 inw./km2 Maximale hoogte:
100 m
WETENSWAARDIGHEDEN
Hoofdstad van Malta
Talen: Engels en Maltees (officieel), Italiaans
Munteenheid: Maltees pond
Godsdienst: meerderheid katholi¬cisme
Internationale luchthaven: Luqa (5 km van Valletta)
KLIMAAT
Zeer droog Middellandse - Zeeklimaat. Zeer weinig neerslag. Gemiddelde tem¬peraturen:
3° C in januari, 25° C in juli.
Op de route naar Suez
BEZIENSWAARDIGHEDEN
De herberg van Castillië en Leon, de Upper Barracca Gardens, het Nationaal
Museum voor Schone Kunsten, het Archeologiemuseum, de Sint-Janskathedraal en de
kapel¬len in de talen van de Orde, het Paleis van de Grootmeesters, de bi¬bliotheek
van Malta, het Theater Manoel, Merchants Street, het Mediterraan
Conferentiecentrum (voormalig hospitaal van de Ridders).
Valletta is niet altijd de hoofdstad van Malta geweest, maar heeft in de 16e
eeuw snel weten
te profiteren van zijn nieuwe status.
BRONNEN VAN INKOMSTEN
Textiel- en voedingsmiddelenindustrie. Tabakfabrieken. Havenactiviteiten.
Scheepswerven. Toerisme.
In 1566 besloot de Franse grootmeester Jean Parisot de La Valette naar
aanleiding van het Groot Beleg een nieuwe hoofdstad voor Malta te bouwen. Zijn
keuze viel op de berg Sciberras, die wat hoger lag dan de plek van de oude
hoofdstad Borgo. Bovendien ver¬sterkte de aanwezigheid van twee havens in de
buurt de strategische ligging van de toekomstige stad. Het fort Sint-Elmo, dat
veertien jaar daarvoor op de punt van het schiereiland was gebouwd, werd
op¬geknapt (en zou later voortdurend versterkt worden). Op aanwijzingen van de
militaire architect van paus Pius IV, de Italiaan Francesco Laparelli, werden
immense werken uitgevoerd waaraan door meer dan 8000 Siciliaanse en Maltese
slaven en arbeiders werd meegewerkt. In 1571 vestigde de Orde zich in zijn
nieuwe hoofdstad, die dat ruim twee eeuwen zou blijven. Tot in de 18e eeuw werd
Valletta steeds meer verfraaid. In de 19e eeuw was de stad een gigantische
opslagplaats ge¬worden en werd door de Britten gebruikt als militaire en
marinebasis voor de bewaking van het centraledeel van de Middellandse Zee.
Valletta was een belangrijke tussen¬haven op de zeeroute naar het Suezkanaal
waar jaarlijks wel 10.000 schepen konden aanleggen. De stad breidde zich uit en
heeft daarbij de omliggende dorpen opgenomen. Valletta, dat al meer dan een eeuw
aan de Britse Kroon toebehoorde, bleef tijdens de Tweede Wereld¬oorlog niet van
krijgshandelingen gespaard. De Italiaanse en Duitse luchtmacht werden er hevige
bombardementen uit waardoor veel ver¬woestingen werden aangericht. Inmiddels
zijn de beschadigde ge¬bouwen volledig gerestaureerd en Valletta is nu een van
de mooiste vestingsteden ter wereld.
|
