HET KLEINE BUUREILANDJE

(DAG 3)

EIGEN EXCURSIE GEORGANISEERD

Met een busje vreemdelingen

Om kwart over acht komen ze me oppikken, het busje is vol. Ik ben de laatste. Na een half uurtje via de Noordkust bereiken we het veerhaventje. De oversteek kost ons een half uur. Met een ander busje gaan we het eiland Gozo bekijken. Ik kom mijn SRC-reisgenoten tegen die een heel busje voor zijn vijven hebben. Gozo is eenderde van het hoofdeiland Malta en is een beetje groener, zegt men. Wat inwoners betreft: heel Gozo heeft slechts 35.000 inwoners en telt 40 dorpjes.
Stops in chronologische volgorde:

1. Xewkiya

Klein dorp van 2.000 inwoners dat een gigantische koepelkerk heeft Een stukje verderop laat ik de bus stoppen om als enige uit te stappen voor een foto van een windmolen. De streek is hier tamelijk rijk, dat zie je aan de grote, goed verzorgde huizen. Ze behoren toe aan remigranten uit Amerika die daar goed geboerd hebben. Deze eilanden zijn in principe tamelijk dor en droog door gebrek aan water. Veel bewoners zijn in de loop der tijd gedwongen door armoede dan ook geëmigreerd, samen met een golf Sicilianen kwamen ze in het begin van deze eeuw in de USA aan.

Kolossale
koepelkerk

Gebouwd naar voorbeeld van de Venetiaanse Dom Santa Maria della Salute. Van binnen is het een sobere kerk, hij was pas klaar in 1971. Hoogte koepel: 75 meter, doorsnede 28 meter, gewicht 45.000 ton. Het is de op twee na hoogste koepel van de wereld (die van de Sint Pieter en het Pantheon in Rome zijn hoger). Alle bewoners van het dorp hebben er twintig jaar lang aan mee gewerkt, van kinderen tot aan ouden-van-dagen toe. Naam: la Rotunda.

2. Gigantija-tempels

Megalithische tempelruïnes uit de steentijd, uniek in Europa en nog veel ouder dan die in Engeland (Stonehenge bijv.) 3.500 voor Christus, ofwel 5500 BN (before now, en het 'now' begint bij 1950 als ik me niet vergis...). Het zijn eigenlijk twee tempels die gebouwd waren uit enorme steenblokken van 5 bij 4 meter. Vijf kilometer verderop heeft men de steengroeve ontdekt waaruit deze blokken kalksteen zijn gehouwen. Rondom de tempels liggen geraniumstruiken en mimosabomen. De kamers van de tempels, tegenwoordig zonder dak, zijn gebouwd in een klaverbladvorm. Ik ben niet naar binnen gegaan, te weinig tijd en het leek me niet echt boeiend. Ik ben meer in de omgeving geïnteresseerd.

GGANTIJA
TEMPEL

Een groot ruïne - complex van pre-historische tempels, stammend uit de steentijd, zo'n vijfduizend jaar geleden. Deze complexen behoren tot de oudste van de wereld. Ze zijn gebouwd nog voor de grote piramides van Egypte. ook het Engelse Stonehenge was later.

3.Calypso-grot

Hier werd Odysseus 7 jaar gevangen gehouden. Het is meer een smalle spleet in de rotsen. Homerus beschreef de omgeving als groen met veel bomen, maar daar is niets meer van terug te zien! In de diepte strekt zich het mooie bruingele zandstrand van Ramla uit, midden op het strand staat een Mariabeeld op een witte sokkel, daar uit dankbaarheid geplaatst door geredde zeelui. Een stukje de zee in ligt een stenen drempel om zeerovers te weren. Het lijkt me niet erg effectief.

4. Fontana

Een historische bron met wasplaats. Het is een overdekte bron met banken er naast. Er liggen verder een onooglijk kapelletje en enkele kantklos- en handwerkwinkels waar de rest van de kooplustige toeristen zich op stort. Ik loop ondertussen het dorp uit naar een ravijn dat nu droog staat. Vroeger stroomde hier een rivier, maar nu groeien er doornstruiken en lopen er mekkerende geiten rond. Het lijkt hier wel door God verlaten. Ik vind de streek niet echt aantrekkelijk.

5. Lunch

Deze vindt plaats bij de fjordachtige Xlendi-baai. Ik doe niet mee en maak van de gelegenheid gebruik om het vissersdorpje te verkennen. Ik wandel over de klippen en daal af naar een paar grotten. Daar liggen verborgen poelen waar vroeger, naar men zegt, nonnen gingen baden, beschermd tegen onbeschaamde blikken. Eten doe ik ook; kaasjes die ik van het ontbijt heb meegenomen nuttig ik met inmiddels hard geworden broodjes.

6. Romeins aquaduct

Hiervan is nog maar de helft over. De meeste stenen heeft men gebruikt bij het bouwen van de overdreven fors uitgevallen dorpskerken. In tegenstelling tot het hoofdeiland Malta heeft Gozo altijd al meer regenval en bronnen gehad. Het is dan ook beduidend groener dan zijn grote broer in het oosten.

7. Gharb

Een stadje met een glasblazerij en tal van snuisterijenwinkeltjes (waarin niemand enige interesse toont) is het volgende doel. Van hieruit bezoeken we de kliffen in de buurt van het zogenaamde Azuren Window. Dit is een groot gat dat de zee in de rotsen heeft uitgeslepen. Vlakbij de kust bij Dwejra Point kunnnen we nog een blik opvangen van de Fungus Rock, een geïsoleerd in het water staande rots in de vorm van, jawel, een paddenstoel. We zijn hier maar zeer kort. Ik heb nauwelijks de tijd om wat foto's te maken.

8. Ta' Puna Basiliek

Een belangrijk Maria-bedevaartsoord ten noorden van het weversdorp Zebbug. Ze is in de jaren twintig pas gebouwd en wordt omgeven door oleanderbomen. In 1883 zou Maria hier verschenen zijn aan een jonge vrouw. De paus is er geweest, zijn speciale stoel (De Heilige Stoel ...) staat nog midden achter het altaar. Hier wordt de Lourdes van Malta aanbeden. De gelovigen hebben hun dankbaarheid voor wonderbaarlijke genezingen geuit door het ophangen van talrijke ex-voto's zoals krukken, gipsverbanden en nagemaakte ledematen. Er ligt een Calvarieberg die net zoals de kerk zelf uit kalksteen gehouwen is. De basiliek is erg fraai gelegen , omringd door terrassen met in de verte de blauwwit opschuimende zee.

CITADEL VICTORIA

Victoria is de hoofdstad van Gozo. Het stadje ligt gegroepeerd rond een citadel en een middeleeuwse kern met kerk en fortificaties van waaruit je een ruime blik over het eiland kunt werpen.

9. Victoria

Dit is de hoofdstad van het eiland en telt 6.000 inwoners. Bezichtiging citadel uit Arabische tijd. Uiteraard ligt hier ook een aardige kathedraal. Het is een beschermd stadje (Unesco!). De koepel van de kerk is 'tromp d'oeil' - werk, gezichtsbedrog dus. Ik kom Cor tegen. In kerk zingt een kinderkoor, het oefent, leuk! Ik bezoek het lokale museum dat zwaar overschat is, maar ja, men heeft hier nu eenmaal niet veel anders te bieden aan cultuur. Meer dan wat mijters, misgewaden en zilveren kelken is er eigenlijk niet. Napoleon heeft hier alles leeggeroofd. (Toen hij op weg was naar Egypte, achtervolgd door de Engelse vloot van Nelson!) Ik maak een wandeling vanaf het centrale It-Tokk plein naar de citadel die grotendeels uit de middeleeuwen stamt. In de 17e eeuw is ze bijna volledig verwoest, dus het meeste wat ik zie is gerestaureerd werk. Mooie panorama's vanaf de bastions en muren, ik kan zo het hele eiland rondkijken. Het is behoorlijk heiig, dus van foto's komt niet veel terecht.

10. Havenplaatsje Mgarr

Dit dorp ligt onder aan een rots en wordt door twee grote kerken, 70 meter boven de haven liggend, overheerst. Het is de entreeplaats (ankerplaats) van iedereen die het eiland Gozo wil betreden.Ik neem er de veerboot terug naar het hoofdeiland Malta. Aan de linkerkant, in de richting van Sicilië, kun je heel wazig het nog kleinere eilandje Comino zien liggen. Dat eilandje wordt nauwelijks bewoond, maar heeft wel enkele toeristische voorzieningen zoals hotels en wat strand.

Veel Russen hier

Om vijf uur ben ik weer terug op mijn hotelkamer, net op tijd om de uitzending van de National Geografic mee te maken op NBC-channel. Russisch eten in Italiaanse trattoria. Er lopen hier best veel Russen rond, ook in de dure hotels. De meeste toeristen zijn Italiaans, gevolgd door Engelsen. Bijna iedereen op dit eiland spreekt min of meer vloeiend Engels, wat wel een groot voordeel is. Ik merk dat veel jonge autochtonen daar bovenop ook nog school-Russisch spreken. Dom Mintoff, de Malteekse (of is het Maltese of Maltezer?) president voor decennia, heeft in de tijd van de Koude Oorlog met de Russen geheuld, daarom werd die taal op school verplicht. Ik heb nog maar weinig geld over en moet mijn diner met de creditcard betalen.