Heenreis

(DAG 1)

CITAAT

REIZEN
1. zich naar een verwijderde plaats begeven of bevinden;
2. reizen ondernemen, met name vreemde landen bezoeken om kennis op te doen of voor genoegen."

Uit: "Dikke" van Dale, deel 11, J/R. blz. 2365

Vlucht over de Sovjet - Unie

Onze Boeing 747 hangt schijnbaar bewegingloos boven een eindeloos wit schuimend wolkendek, dat de Russische bodem aan ons oog onttrekt. Af en toe worden de wolken als door onzichtbare handen opengescheurd, ons een blik gunnend in de aldus ontstane rafelige gaten. In de schemerachtige diepte kunnen we de vage omtrekken ontwaren van berkenbossen, kolchozen landerijen en boerendorpjes waarmee de vruchtbare Sovjet - aarde bezaaid lijkt. Lang kunnen we niet van dit voor ons unieke uitzicht genieten, want de duisternis uit het oosten nadert met rasse schreden. Bovendien worden we in beslag genomen door de bedrijvige KLM - hostessen ("stewardessen" mag niet meer) die ons luchtreizigers vergasten op de eerste, in de reissom inbegrepen warme maaltijd. Overbodig op te merken dat we het ons laten smaken.

Eerste oponthoud

De trein naar Schiphol vertrekt stipt op tijd (zoals toen nog in Nederland gebruikelijk was) Gedurende de 2 ½ uur durende reis naar de Randstad doodden we de tijd met het lezen van de omvangrijke zaterdagedities van verschillende kranten en het oplossen van de daarin opgenomen cryptogrammen. Om halfvijf begeven we ons naar ons vertrekpunt. Daar blijkt een groot deel van onze medereizigers te bestaan uit Indo's, ofwel Nederlanders van Indonesische komaf. De meeste van hen hebben overdreven veel handbagage meegenomen; al dat extra's moet opnieuw ingeklaard worden, hetgeen de belangrijkste reden van oponthoud is. Om 17.50 uur, twee kwartier later dan het vluchtschema aangeeft, taxiet onze afgeladen Boeing 747 (387 passagiers, 16 bemanningsleden) naar de langste startbaan. Tien minuten later verheffen we ons van Hollands drassige bodem en kiezen we het luchtruim richting Groningen. Groningen? Jawel, onze vlucht blijkt te voeren over de Oostzee, de Baltische staten, Europees Rusland, Kazachstan, Afghanistan en India in wier hoofdstad Delhi een tussenlanding is gepland. We hebben zelf een geheel andere route in gedachten, bijvoorbeeld over het woelige Midden-Oosten.

(DAG 2)

CITAAT

"Een goede reiziger is niets anders dan een controleur van de werkelijkheid."

Cees Nooteboom

Rond middernacht vliegen we in de buurt van de Kaspische Zee. In het vliegtuig heerst nog volop bedrijvigheid; er wordt weer eten geserveerd. Robbert haalt bij de pantry een extra rantsoen bier op en belangstellenden kunnen genieten (hoewel, genieten...., de beeldkwaliteit is afgrijselijk!) van de door Robert Redford geregisseerde film "The Milagro Beanfield War". Het is ons toch gelukt om naast elkaar te komen zitten, omdat we met twee alleen reizende Hollanders hebben kunnen ruilen. Een van die lui was een rijkeluiszoontje (vader overzee) die een contactgestoorde indruk maakte en abominabel slecht het Engels beheerst, zeker gezien de opleiding aan de Hogere Hotelschool die hij beweert te volgen. De ander gaat zijn Nederlandse vriendin in Delhi opzoeken. Jos zit comfortabel aan het raampje, terwijl Robbert in het midden van de rij van 3 zetels naast een autochtone Indonesiër uit Jakarta zit. Op het einde van de reis verstrekt die ons nog tal van praktische tips over verblijf en reizen in Java.

Problemen met de motor

Om 02.00 uur Nederlandse tijd (Indiase tijd: 05.30 uur) strijken we in het ochtendgloren neer op het internationale vliegveld van Delhi. We zouden daar slechts een half uur pauzeren. Robbert gaat naar de terminal om zijn benen te strekken. Na een uur staat de Boeing nog steeds aan de grond en ook Robbert met de andere pendelende passagiers keert niet meer terug. Dan pas deelt de captain de resterende reizigers mee dat het vertrek voorlopig is opgeschort vanwege problemen met één van de vier motoren. Er hapert iets aan de kleppen. Daarop besluit Jos om Robbert, die met honderden anderen (waaronder nieuwe passagiers voor Jakarta) in een vertrekhal zit opgesloten, gezelschap te gaan houden. Tjonge, dat heeft heel wat voeten in aarde. Iedereen moet aan een "security check" worden onderworpen, hetgeen enkele vrouwelijke westerse passagiers protesten ontlokt vanwege de strikte man-vrouw scheiding. Daar moeten onze geëmancipeerde dames niets van hebben!

Indiase subcontinent

Het oponthoud duurt in totaal drieëneenhalf uur. Even na 09.00 uur plaatselijke tijd koersen we opnieuw op 11 km hoogte over het bruinrode Indiase subcontinent in de richting van de dichtbevolkte, straatarme Ganges - delta met het beruchte Calcutta als metropool. Langs de kusten van Birma en Maleisië we bereiken vervolgens het ordelijke Singapore. Onderweg krijgen we bij wijze van ontbijt een lekkere omelet te eten. Het uitzicht over de grillige kustlijn van het Maleisische schiereiland vinden we grandioos.

Tussenlanding stadsstaat Singapore

Om zes uur 's avonds landen we in Singapore. Ook hier verlaat Robbert het vliegtuig om in het gebouw foto's te maken. Enthousiast over de luxueuze, esthetische vormgeving keert hij terug. Tijdens de tussenstop wordt de cabine grondig en bedreven gereinigd en opgeruimd door energieke Maleisiërs. In Delhi maakte het schoonmaakpersoneel een ietwat minder geestdriftige indruk, maar goed, toen was het wel 's morgens vroeg. De laatste ruk van Singapore naar Jakarta duurt een kleine anderhalf uur. Robbert maakt kiekjes van de drukke scheepvaart en de ondergaande zon. In de verte doorklieven bliksemstralen de snel donker wordende lucht. Op de valreep wordt ons nog een voorproefje van het overheerlijke Indische eten geserveerd: bami met allerlei kruidige vleessoorten, garnalen, exotische groenten, etc. Robbert geeft te kennen niet afkerig te zijn van een tweede portie. Jos daarentegen vindt al dat eten tijdens het vliegen langzamerhand wel iets te veel van het goede: 4 keer warm eten benevens drinken in nog geen 20 uur tijd!

Landing in broeierig Jakarta

Om twintig over zeven cirkelen we boven de duizenden lichtjes van het voormalige Batavia ofwel Jakarta; momenteel een krioelende menselijke mierenhoop van bijna 10 miljoen Indonesiërs. Het is een uitpuilende, in al haar voegen krakende stad, volledig uit haar krachten gegroeid en grotendeels hopeloos vervuild. Meer dan de helft van haar inwoners leeft van dag tot dag en tracht met de meest vreemdsoortige en nederige diensten en werkzaamheden het hoofd boven water te houden. Velen slagen er niet in een dagelijks kommetje rijst te bemachtigen. In deze typische Derde Wereldstad, ondanks alle ellende toch nog een magische aantrekkingskracht bezittend op de plattelandsbevolking, zullen we onze eerste vakantiedagen in de "Gordel van Smaragd" slijten.

Eerste keer afdingen

We stappen als laatste uit. In de slurf worden we opgewacht door een in smetteloze uniformen gestoken verwelkomingscomité, maar dat blijk slechts een goed uitgeruste, gedisciplineerde schoonmaakploeg te zijn. De douanecontrole is traag en heeft niet veel op de kous. We hebben niet aangegeven dat we veel te veel shag en sigaretten invoeren; gelukkig wordt ons geen strobreed in de weg gelegd als we de 'Nothing to Declare" - uitgang passeren. Jos wisselt terstond 2x20 dollarreischeques in. Eenmaal buiten in de heksenketel van handelaars en wachtenden aangekomen hangt de zwoele avondhitte al spoedig als een klamme deken over ons heen. Het is nu zaak om zo snel mogelijk een hotel in het centrum te vinden. Robbert is zo verstandig om de stuntelige pogingen van Jos om te onderhandelen met een zwartrijdende taxichauffeur over te nemen en weet het klaar te spelen om van de oorspronkelijk gevraagde 20.000 roepia af te dingen tot 10.000 roepia. Een Canadees stel rijdt met ons mee (zij hadden een prijs van slechts 8.000 R afgesproken, baas boven baas!); het meisje spreekt Engels en reist al een half jaar in haar eentje door Zuidoost-Azië, de jongen komt uit Quebec en spreekt voornamelijk Frans met Jos. Ook zij reizen op de bonnefooi, net als wij.

Door inktzwarte tropenduisternis

De taxirit duurt ongeveer drie kwartier. Onze eerste indruk van het plaatselijke verkeer is bepaald niet bemoedigend. Niet omdat men er links rijdt, dat hebben we in Engeland vaker meegemaakt. Nee, het is de koortsachtigheid, de chaos en het gevaarlijke manoeuvreren dat ons de haren te berge doet rijzen. Enige vorm van straatverlichting ontbreekt bijna volledig in die inktzwarte tropenduisternis; daarbij voert het merendeel van de weggebruikers geen licht, hetgeen menigmaal tot bijna - botsingen leidt. Brommers en fietsers halen levensgevaarlijke capriolen uit, automobilisten geven met hun arm richting aan, ossen trekken sjokkend onverlichte boerenkarren voort, overjarige vrachtwagens braken verstikkende wolken uitlaatgassen uit, onvoorzichtig overstekende kinderen en kleinvee als kippen en hoenderen nemen geen enkele veiligheidsmaatregel in acht, amechtig puffende, rijdende wrakken versperren vaker de doorgang. Er wordt gesneden en ingevoegd dat het een lieve lust is. Over de toestand van de rijweg zullen we het dan maar niet hebben.

Goedkoop 'losmen' gevonden

Om kwart voor tien bereiken we een onguur straatje in centrum van Jakarta. Dit is Jalan Jaksa, waar volgens onze reisgidsen de goedkope logementen zijn gesitueerd. Na enige vergeefse pogingen kunnen we onderdak krijgen in een hotel Karya genaamd. Het is nogal verwaarloosd. maar naar Indonesische begrippen niet echt slecht. Jos betaalt 17.000 Roepia met zijn credit card van American Express; omgerekend f 22 per nacht voor twee personen. We besluiten geen airconditioning te nemen vanwege de verkoudheidsverschijnselen die je ervan kunt oplopen in dit warme klimaat. Onze kamer is wel uitgerust met een ventilator (fan) en een sjofele badruimte, waarin we om te beginnen direct stoten op een forse kakkerlak, dood. We laten het beestje demonstratief liggen, maar na drie dagen ligt het er nog steeds, zo grondig wordt er door de boys gepoetst!

Doodmoe na lange reis

Na alvast wat spullen te hebben ingeruimd en een verkwikkende douche te hebben genomen, begeven we ons naar de bar. Het bier is gelukkig koud en is gebotteld in flessen van 62 cl. Ze kosten 2.500 R per stuk, dat is zowat drie gulden. Elders in het land zijn ze een stuk goedkoper. Het hotel biedt naast veel buitenlandse toeristen ook gastvrijheid aan Indonesische gasten. De meeste zijn echter Nederlands. We keuvelen nog wat met het Canadese paartje. Al vroeg gaan we naar bed. De afmattende vliegreis heeft ons veel slaap gekost en we zijn doodop, niet het minst door de loodzware hitte (om middernacht was het nog steeds 30 graden Celsius!). We slapen dan ook poedelnaakt bovenop de dekens.