Bogor

HET OUDE "BUITENZORG"

Voormalige koloniale residentie

In Bogor is het in het busstation een ware heksenketel. Een jonge snoepverkoper helpt ons aan een hotel. Hijzelf rijdt met de bemo mee en wil daar natuurlijk geld voor vangen. Jos geeft hem minder dan hij vraagt. Het hotel heet Wisma Mirah en lijkt van buiten op een grote villa. Het blijkt een kraakhelder en professioneel gerund hotel te zijn met meer personeel dan gasten. Het is ons duurste hotel in Indonesië, maar dat is het ons zeker waard! We hebben er zelfs warm water... Aan de receptie worden we gastvrij onthaald door een breed glimlachende jonge vrouw. Het is de Midden-Javaanse Ati, waarmee met name Robbert nog menig vrolijk uurtje zal doorbrengen.

Mr. Leonard Strolz

We krijgen ook contact met een zekere mr Leonard Strolz, een professor in de botanica uit Kentucky (USA) die aan de universiteit van Bogor drie maanden lang gastcolleges heeft gegeven. Hij vertelt net een "sabbatical year" in Europa, met name in West - Duitsland, te hebben doorgebracht. Dit is zijn laatste week in Bogor. Op zaterdag keert hij terug naar 'God's own country'. Hij doet erg enthousiast over de hier gelegen, wereldberoemde botanische tuinen, hoewel hij toegeeft Kew Gardens in London nog fraaier te vinden. Met de kaart erbij beveelt hij onze enkele interessante plekken aan. Met name Jos is erg in zijn schik met de kamer; er prijkt zelfs een nieuwe rol toiletpapier in de houder! De kamer kijkt uit op een patio met vijvertje, fonteintje en tuintje. Anderhalf uur lang relaxen we met cryptogrammen en een fles bier.

Vooroorlogse villa's in buitenwijk

Tegen zes uur, als de schemering invalt, lopen we de stad in. Het hotel ligt in een buitenwijk temidden van vooroorlogse villa's van de heersende Nederlandse kolonialen uit die tijd. In het paleis van de vroegere gouverneur, dat aan de rand van de Botanische Tuin is gelegen, vindt momenteel een topconferentie over het probleemgebied Kampuchea (Cambodja) plaats. De straten zijn slecht verlicht, maar dat zijn we al gewend. We vinden een restaurant dat voornamelijk door toeristen blijkt te worden gefrequenteerd. We blijven er lang zitten, Robbert ontploft bijna als hij hoort dat de gado gado op is. Jos is ontevreden over het feit dat men er ondanks de sticker op de entreedeur geen American Express - credit cards accepteert. Achter ons zit een grote groep Italianen te ginnegappen met hun schuchtere Indonesische gids. Ze hebben het lef deze moslim varkensvlees aan te bieden. Buiten nemen we een becak terug. De rijder van Jos is al oud en versleten (dat wil in dit land zeggen: over de veertig) en kan de heuvels niet meer op, waarop Jos uitstapt en meeduwt. Dat vinden ze heel erg vreemd: een "toean" die mee helpt werken!

Kennismaking met personeel en gasten

In het hotel ouwehoeren we een tijd lang met Ati, de bevallige receptioniste, mister Len, de Amerikaanse prof en Sri, de inmiddels gearriveerde bazin, een vrouw van achter in de dertig. Zij is afkomstig uit Noord - Sumatra (Atjeh) en opgevoed door een Hollands echtpaar in Medan. Zij praat veel over haar pleegouders in Medan, met name opa van Eijck is bij haar in de smaak gevallen. Ze is ook al eens in Nederland geweest en ze vindt alles heel 'lekkerrrrr....' Ze heeft haar personeel prima in de hand overigens. Mister Len wordt door beide dames in de watten gelegd. Hij is 62 jaar oud, wij schatten hem heel wat jonger) en is twee keer gescheiden, maar heeft nu een Duitse vriendin. Hij is een selfmade man: hij heeft de Amerikaanse droom ("van niets tot iets") verwezenlijkt door zich van spoorwegarbeider op te werken tot prof.

Ati komt uit Yokya uit een religieuze familie die nu in Jakarta woont. Nadat zij voortijdig een soort MEAO heeft verlaten, werkte ze als kapster, typiste, enz. Zij is geïmponeerd door de gestalte van Robbert en noemt hem "Baby Face". De prof word door beide dames op handen gedragen en de veelal erotische toespelingen zijn niet van de lucht. De prof vindt dat die dubbelzinnigheden maar eens in daden moeten worden omgezet, hetgeen bij formuleert als volgt. "Talk, talk, 99% talk, but is the action that counts!" Al zijn kwinkslagen richting beide dames worden trouwens in het Engels gedebiteerd. Robbert en ik spreken ondertussen de biervoorraad geducht aan, in tegenstelling tot de rest van het vrolijke gezelschap. Om halftwaalf trekken wij ons op onze kamer terug. Niet veel later liggen we op ons heerlijke bed en wachten we gelaten de zwoele tropennacht af.

Nederlandse popmuziek

's Morgens worden we gewekt met muziek van nota bene The Cats en Pussycat, de lievelingsgroep van Sri. Aan het ontbijt lezen we de Jakarta Post die we van Len hebben gekregen; Len zelf vertrekt naar de campus. De video staat al aan en vertoont een karatefilm die ons echter niet kan boeien. Met de bemo (lijn 8) rijden we naar de Botanische Tuien. De entree wordt belemmerd door verkopers. De tuin, respectievelijk het park, is kleiner dan we hadden gedacht. Het is er helemaal niet druk.

De fameuze Botanische Tuinen

Het Zoölogisch Museum blijkt gesloten. We komen er langs de vleermuizen, eigenlijk een soort vliegende honden; ze worden door een welwillende parkwachter onder onze neus geduwd. Ook bezoeken we een vervallen kerkhof in een bamboebos waar Hollanders uit de vorige eeuw liggen begraven, werpen een blik op de achterkant van het paleis, steken een rivier (een 'kali') vol rotsblokken over en bewonderen tenslotte de grote waterlelies die op de vijvers drijven.

Vrouwelijke fans

We maken foto's in de cactustuin en komen bij het orchideeënhuis voor een gesloten deur te staan. Tenslotte drinken we wat op een terras. Een stel meiden wil per sé samen met Robbert op een foto. Ze achtervolgen ons een tijdje. Robbert vindt het maar niks, dat beweert hij tenminste. Maar diep in zijn binnenste zal hij zich toch wel een beetje gevleid voelen. In de tuin zijn meer dan 15.000 soorten i planten bij elkaar gebracht; de hoge tropische bomen, woudreuzen en palmsoorten wekken bij ons de meeste indruk. Echt goed onderhouden is de tuin niet; voor wetenschappelijke doeleinden lijkt hij ons minder geschikt. Maar goed, we mochten niet overal naar binnen. Ondanks de zware, laaghangende bewolking maken we er toch nog veel foto's.

Onderhandelen over wayangpoppen

Om halfdrie verlaten we het park. Buiten de poorten kopen we na langdurige onderhandelingen 2 wayangpoppen voor 7.500 Roepia. We leveren fotorolletjes bij een ontwikkelcentrale in en wachten tot ze klaar zijn. Ondertussen eten we soep en Foe Yong Hay. De foto's vallen niet echt tegen, maar er ligt een vreemde, onverklaarbare waas overheen. In de bemo op de terugweg worden we Gullit en van Basten genoemd vanwege ons Nederlanderschap. In een noodweer komen we aan bij het hotel, dat overigens 24 uur per dag door veiligheidsfunctionarissen wordt bewaakt! De staf heeft verder ook nog de beschikking over een privéchauffeur en dat voor een hotel met nauwelijks tien kamers!

Foto's sorteren

We gaan onder de patio aan de grote tafel zitten en catalogiseren onze fotocollectie. Ook noteren we alvast onze wederzijdse nabestelling, zodat we dit niet meer in Roermond hoeven te doen. Sri komt er bij zitten en laat eigen foto's zien. Zij regelt voor ons een excursie naar de Puncak - pas de volgende dag. We gebruiken ons avondeten in het hotel; nasi goreng en gado gado. Het diner is uitstekend en de kelners weten hoe het op de juiste, onopvallende manier te serveren. Sri komt er opnieuw bijzitten, even later gevolgd door Len. We blijven een hele tijd natafelen.

Het levensverhaal van Sri

Als Jos naar de kamer terugkeert, raakt Robbert met de ongehuwde bazin Sri aan de praat. Zij vertelt over de (moslim-) traditie in haar land, over haar huis in Sumatra dat zij van haar vader kreeg geschonken, over haar jeugd en slechte gezondheid. Als kind had ze een open verhemelte, waar ze aan geholpen werd. Deze kostbare operatie werd volledig betaald door familie van Eyck. Ook vertelt ze over haar bezoek aan Nederland. Dat viel in september, dus was het er erg koud, winderig en regenachtig in Warmerdam (???) waar zij verbleef.

CITAAT

"Indië verloren, rampspoed geboren"

Wijdverbreid gezegde, einde jaren '40

Bezoek aan theeplantage

Om halfacht staan we op, op de video wordt reeds de succesfilm "Crocodile Dundee" getoond. Jos pakt onder toeziend oog van Ati de sleutel van het hotel uit Bandung in; hij schrijft er tevens een verontschuldigend briefje bij. Robbert schrijft zijn laatste 2 ansichtkaarten. Het weer lijkt goed genoeg voor een excursie naar de bergen. De chauffeur heet Mehmet en spreekt alleen Bahasa Indonesia. We rijden eerst langs het postkantoor, waar Jos zijn pakketje aflevert en de kaarten post. Bij Ciawi gaan we de autobaan op, maar niet voor lang. Even later betrekt de lucht en begint het langdurig te regenen. In de regen bezoeken we theeplantages en de bijbehorende theefabriek waar we samen met een Nederlands echtpaar een rondleiding krijgen in het Engels. We zien hoe de thee wordt verwerkt: drogen, snijden, zeven, verdelen in melanges, inpakken. Het meeste is bestemd voor de export. We geven de gids fooi, maar de veiligheidsbeambte, die verder niks heeft gedaan, eist daarin ook zijn aandeel. Jos weigert dit, hij wenst niet gechanteerd te worden, maar uiteindelijk zwicht hij onder de druk en geeft de corrupte beambte met tegenzin 1.000 Roepia.

Bekijk een cartoon

De Kebun Raya in Cibodas

Op het hoogste punt van de pas stoppen we bij een restaurant, maar dat blijkt gesloten; het is 12 uur 's middags nota bene. Robbert koopt onder een afdak nog eens 3 wayangpoppen voor 20.000 Roepia samen. Hoewel het blijft gieten, werken de theepluksters stug door, beschermd door kledij als laarzen, kleurige regenjassen, brede hoeden en gewoon losse stukken plastic. We besluiten door te rijden naar de Kebun Raya (Botanische Tuin) van de gematigde zone in Cibodas. De chauffeur weet de weg niet en maakt een fikse omweg. We lopen een half uur vertraging op. Deze tuin is kleiner, maar wel verzorgder. Hij is gesitueerd tegen de hellingen van de vulkaan Gede. Ook hier tot onze teleurstelling treffen we geen bloemen aan, althans heel weinig. Tijdens ons bezoek blijft het gelukkig droog.

Het jongetje Jordi

We ontmoeten er een Nederlands sprekend echtpaar met een Nederlands jongetje, Jordi genaamd, dat met hetzelfde vliegtuig als ons naar Nederland terugkeert. Zijn begeleiders vragen ons of we tijdens de reis een oogje in het zeil willen houden en op hem willen passen, hetgeen we toezeggen. Als we weer in onze taxi stappen begint het onieuw te regenen. We rijden over een weg die omzoomd is door een overvloedige bloemenpracht in alle kleurenschakeringen. We maken de chauffeur duidelijk dat we niet naar het bergmeer Varna, maar naar het Safaripark willen en we dirigeren hem die kant op. Het maakt hem zo te zien geen fluit uit.

Het Safari - park

Het park is prachtig gelegen; de dieren lopen er vrij rond en zien er ogenschijnlijk gezond uit. De toegangsprijs van het safaripark is hoog, maar daarvoor krijgen we dan ook waar voor ons geld. De beesten zijn goed verzorgd en lopen vrij rond in een natuurlijke omgeving. Bij echt gevaarlijke wilde dieren, zoals katachtigen (leeuwen, tijgers) en beren, moeten we eerst door een soort sluis rijden. Ook dit park is tegen de hellingen van een berg aangelegd. De chauffeur heeft er net als ons veel plezier in. Waarschijnlijk is hij hier nog nooit eerder geweest. We schieten er heel wat plaatjes (van leeuwen, tijgers, koedoe's, zebra's, giraffen, nijlpaarden, luipaarden, gnoes, buffels, kamelen, herten, enzovoort). De regen is inmiddels weer weggetrokken. De zoomlens van Jos bewijst nu eens echt zijn waarde, want de meeste dieren blijven op een behoorlijke afstand.

Bekijk een cartoon

Tropische stortbui

Om halffier zijn we terug in het hotel en rekenen we de trip ad 40.000 Roepia af met Ati. We eten een grote omelet. Even later wordt er in onze kamer een loempia afgeleverd, een cadeautje van Ati, hebben ze waarschijnlijk over in de keuken. Als het duister is ingevallen nemen we een bemo naar het centrum. We leveren een fotorolletje van Jos af en gaan te voet op zoek naar een wisselkantoor. Onderweg worden we overvallen door de zoveelste tropische bui. In een mum van tijd staan de straten onder water en kunnen de auto's niet meer verder. Robbert ontsnapt aan een gebroken ruggengraat doordat hij op het laatste moment over een niet opgemerkte (en uiteraard ook niet gemarkeerde) diepe kuil weet te springen. Hoewel we onze paraplu's gebruiken worden we toch kletsnat; tegen dit geweld is niets opgewassen. We vinden geen wisselkantoor dat open is en schuilen in een Chinees restaurant, waar we en passant de avondmaaltijd bestellen.

Een kolkende rivier op straat

Buiten staan twee jochies met een papaplu op ons te wachten, ze denken ons daarmee van dienst te kunnen zijn, de stakkers. We geven hun toch maar wat fooi voor hun initiatief en doorzettingsvermogen. In dit Golden restaurant ontdekken we weer een jonge rat, die is zeker uit de overborrelende riolen ontsnapt. Buiten ziet de omhooglopende straat eruit als een kolkende rivier, een machtig gezicht. Op de terugweg zijn we erg op ons qui vive voor rioolputten zonder deksel; Robbert's bijna ongeluk heeft ons extra voorzichtig gemaakt. De fotozaak is inmiddels dicht, dus moeten we onverrichterzake met de bemo naar het hotel.

Feestje bouwen in de lounge

In de lounge heerst een deels droevige, deels uitgelaten stemming. Het is Len's laatste avond. Op de universiteit hebben de studenten met een cadeau afscheid van hem genomen, hetgeen hem heeft ontroerd. We voegen ons bij het gezelschap. Robbert maakt foto's. Eigenlijk zou hij met Sri buiten in de stromende regen zijn gaan dansen, maar dat feest gaat mooi niet door, ook al verschijnt hij volledig geprepareerd in zwembroek. Op de t.v. is melancholieke muziek en de sfeer wordt weemoedig. Om 11.00 uur vervolgens zal Len ons meenemen naar Jakarta. Hij heeft voor vervoer gezorgd en is bereid ons te helpen door ons mee te nemen. Op het einde van de avond neemt Jos Sri in zijn armen en draagt haar naar Len's slaapkamer, waar hij haar als een soort spartelende surprise aan Len aanbiedt, maar de Amerikaanse prof slaat het cadeau wijselijk af. Misschien wil hij zijn Duitse vriendin niet ontrouw zijn.

Borobudur als geschenk

Aan het ontbijt krijgt Robbert van Sri een beeldje van de Borobudur - stoepa als geschenk. Jos kijkt sip toe, waarop Sri hem toevoegt: "You not cry" en hem alsnog ook met een cadeau bedeelt, namelijk een waaier. Robbert heeft al ingepakt en gaat zoals afgesproken met Ati de stad in om geld te wisselen en foto's af te halen. Hij moet zich nog haasten ook, want het wisselkantoor is dicht. Gelukkig maakt Sri's bank minder problemen dan die in Bandung. Jos pakt ondertussen zijn eigen spullen in en werkt aan het verslag. Robbert komt pas om 10.40 uur binnenvallen, rekent bij de balie af en laat zich zo veel wisselgeld teruggeven, dat hij alle personeelsleden een fooi kan geven.

ONZE ANDERE REISVERSLAGEN

ALASKA / ANDALUSIË / ARGENTINIË / AUSTRALIË / AVONTUREN / BALI / BELGIË / BELIZE / CANADA / CALIFORNIË / CHILI / CHINA / CUBA / CURAÇAO / CYPRUS / DENEMARKEN / DUITSLAND / ECUADOR / EGYPTE / ENGELAND / ESTLAND / FINLAND / FOTOSITE / FRANKRIJK / GUATEMALA / HONGARIJE / INDIA -NOORD / INDIA -ZUID / INDIA -RAJASTHAN / IRAN / ISRAËL / ITALIË / JAVA / JORDANIË / KRETA / KROATIË / LETLAND / LITOUWEN / MADEIRA / MALEISIË / MALLORCA / MALTA / MAROKKO / MEXICO YUCATAN / MEXICO / NEPAL / NEW YORK / NOORWEGEN / OEZBEKISTAN / OOSTENRIJK / PARAGUAY / PERU / POLEN / PORTUGAL / REISFOTO'S / RUSLAND / SCANDINAVIË / SICILIË / SINGAPORE / SLOVENIË / SLOWAKIJE / SPANJE / SRI LANKA / SUMATRA / SYRIË / THAILAND / TSJECHIË / TUNESIË / TURKIJE / UNESCO - SITE / URUGUAY / USA / ZUID-AFRIKA / ZWEDEN