TEL AVIV

Economische hart van Israël

Dinsdag 27 december

Schiphol - Luchthaven Lod - Koosjer ontbijt - Dizengoff Center - Carlton Center - Strand - Bioscoop

Beginnen met treinvertraging

Corné brengt me naar de trein van 07.00 uur. Gelukkig zijn de dikke zaterdagkranten al aanwezig, zodat ik onderweg voorzien ben van voldoende leesvoer, met name cryptogrammen. In Eindhoven loop ik onvoorzien vertraging op; er schijnt iets aan de locomotief te haperen. We moeten overstappen, waardoor ik een half uur later dan gepland in Amsterdam arriveer. Precies om 10.00 uur loop ik de vertrekhal van Schiphol binnen. Vanaf dat tijdstip blijf ik min of meer in allerlei rijen staan, zoals:

rij voor de incheckbalie
rij voor de paspoortcontrole
rij voor de controle van grote bagage
rij voor de controle van kleine handbagage
rij voor de lijfelijke visitatie (fouilleren)

Veel Joden in vliegtuig

Om kwart voor twaalf heb ik tot mijn opluchting dat zenuwslopende geschuifel achter de rug. Tussen de bedrijven door heb ik gelukkig nog kans gezien om een literfles wodka belastingvrij in te kopen. Mijn medepassagiers bestaan voor een groot gedeelte uit Chassidische Joden (zwart gekleed met lange baard en keppeltje of hoed), Palestijnse vrouwen en christelijke bedevaartgangers die naar het Beloofde Land pelgrimeren. Het vliegtuig, een Airbus zoals verwacht, vertrekt drie kwartier te laat. Vertragingen worden de laatste tijd een normaal verschijnsel op de Europese luchthavens. De vlucht verloopt voorspoedig, dus zonder vermeldenswaardige incidenten.

Aankomst luchthaven Lod

Om kwart voor zes plaatselijke tijd (een uur later dan in Nederland) strijken we op het vliegveld David Ben Goerion in het plaatsje Lod neer. De paspoort- en bagageformaliteiten verlopen relatief snel, maar het wisselen van guldens naar Israëlische sjekkels vergt veel tijd: er is slechts één loket geopend voor ettelijke honderden binnenkomende passagiers! Even na zeven uur begeef ik me door een dichte haag van afhalers / verwelkomers naar buiten. Twee Joods/Nederlandse meisjes wijzen me de juiste bushalte en een half uur later sta ik op een drukke avondmarkt midden in Tel Aviv. Ik kan er echt de oriëntgeuren ruiken en het Arabische soek - gewoel aan den lijve ervaren. Binnen enkele minuten word ik drie maal benaderd om zwart te wisselen.

Toito, een Japanse student

Naast de markt ligt het busstation en de taxistandplaats. Geen enkele taxichauffeur blijkt bereid om me naar het hotel te brengen. Een jonge Japanner, die met dezelfde bus vanaf Ben Goerion is meegereden, maakt hetzelfde mee; we slaan de handen in elkaar en gezamenlijk lopen Toito en ik naar de hotelwijk aan de strandboulevard. Toito is een 18-jarige student aan een HTS in Tokio, die al 2 maanden de wereld rondreist; hij komt net van Heathrow in London af. Op een kruising van de bekende Allenby Street scheiden onze wegen zich en gaat ieder zijnsweegs. Om kwart voor negen betreed ik mijn bescheiden hotelkamer in hotel Moss voor het eerst. Ik installeer me provisorisch en neem een snelle douche. Om half tien sta ik buiten op de drukke Ben Jehuda straat en neemt mijn eerste nachtelijke oriënteringstocht een aanvang. Ik richt mijn schreden allereerst naar het strand; ik heb gelezen dat het rosse leven zich daar concentreert.

Arabisch eten

Aan het strand is het naar mijn gevoel echter te duister; bovendien is het er niet geheel pluis, want er wordt fanatiek in drugs gehandeld en berovingen zijn er schering en inslag. Wijselijk laat ik Tel Aviv's zelfkant dan ook maar links liggen en wend ik me weer tot de verlichte stadsgedeelten. Bij een Arabische tent eet ik een groot bord vol met Palestijnse lekkernijen als pens. lever, hart, hersenen en nieren. Ik overgiet dat "hartige" maal met een halve liter Maccabi, dat is het plaatselijke bier. Voor het eerst word ik met de hoge prijzen in Israël geconfronteerd; aanvankelijk denk ik slachtoffer van oplichting te zijn, maar de officiële prijslijst bewijst het tegendeel. Achteraf blijkt deze tent ook nog eens één van de goedkoopste in de omgeving te zijn!

Uitgaanscentrum Dizengoff Street

Na het eten zwerf ik anderhalf uur door het moderne centrum van de stad; vooral de vijfsterrenhotels stralen grandeur en rijkdom uit. Op Dizengoff Street is het uitgaanscentrum; tientallen bioscopen, eethuisjes, pubs en restaurants liggen hier naast elkaar. Ik neem plaats op een terras en bekijk het voorbij flanerende mondaine, voornamelijk jonge publiek. Orthodoxe Joden zie je hier niet; dit is het wereldse centrum van heel Israel. In Jeruzalem zijn alle openbare gelegenheden nu al lang dicht.

Tegen middernacht ben ik weer terug in hotel Moss en lig ik te lezen in eén van de twee dikke thrillers die ik ter verpozing heb meegenomen. Beide boeken hebben Israël als decor: "Het Domein van de Beul" door Jonathan Kellerman en "De Seriemoordenaar" van William Bayer. Ondertussen heb ik ook mijn fles wodka voor het eerst aangesproken. Hoewel de kamer air conditioning heeft, word ik midden in de nacht wakker van de kou. Ik blijk de thermostaat niet goed te hebben afgesteld. Buiten waait het hard, want de wind giert voortdurend door de kieren van de blinden.

Woensdag 28 december

Een koosjer ontbijt

Het ontbijt bleek een aangename verrassing te zijn: het bestond uit een buffet met tal van gerechten waar je zo veel en vaak als je wenste van kon nemen. Je kon kiezen uit 5 soorten salades (komkommer-, kool-, zalm-, wortel- en aardappelsalade). 2 soorten kaas, 3 soorten broodjes, hard en zacht gekookte eieren, aardappelschijven met knoflooksaus, zure room, echte boter. 2 soorten vruchtensap, marmelade en natuurlijk koffie, melk en thee. Opvallend gemis, geen vlees, want dat gaat volgens de Joodse spijswetten (elk restaurant en hotel heeft een eigen rabbi in dienst die het eten vooraf keurt of het wel "koosjer" genoeg is) niet samen met melkproducten. Als je in een restaurant bijv. een vleesgerecht hebt genuttigd, dan krijg je achteraf alleen zwarte koffie, melk is in dat geval taboe, ook voor toeristen! Hoe dan ook, ik liet het me goed smaken, ondanks het feit dat ik normaliter niet ontbijt. Tijdens vakanties wil ik wel eens van die gewoonte afwijken gezien de tijdelijk gewijzigde omstandigheden (vroeg op, lichamelijke inspanningen). Bij de receptie boekte ik bij receptionist David (een "lieve" jongen die vloeiend Duits, Frans en Engels sprak) een drietal dagtochten bij Egged Tours: naar Jaffa (do), Massada (za) en Haifa (zo). Vooraf moest ik wel een borgsom bij hem betalen. (Later bleek dit bedrag als commissie in zijn zak te vloeien.) Op Jehuda Street lag het KLM - kantoor, waar ik en passant mijn terugvlucht herbevestigde en het cryptogram van het Algemeen Dagblad meepikte. In een aanpalende bank nam ik met een Eurocheque voor zo'n fl 300 Israëlische sjekkels op. Eén sjekkel is zowat fl 1,25, volgens insiders een veel te hoge koers gezien de deplorabele toestand van Israël's economie.

Voortdurend surveillance van het leger

Het was die dag erg druilerig weer en er hing een mistroostige sfeer over de strandboulevard. Nu en dan liep ik lotgenoten tegen het lijf; ik bleek niet de enige toerist te zijn die er verloren rondliep. Elke vijftien minuten vloog er een legerhelicopter over het strand om de burgers te beschermen tegen eventuele terroristische invallen. Zo'n regelmatige surveillance om de veiligheid te garanderen komt in het begin nogal grimmig over, maar na enkele dagen ben je eraan gewend en beschouw je het als een onmisbaar onderdeel van Israël's dagelijkse levenspatroon. Het strand zelf was ook uitgestorven, op de Palestijnse vuilnisophalers na dan. Dat was ook opvallend in dit land: wie staat in de keukens af te wassen? Wie werkt in de wegen- en woningbouw? Wie staat wasgoed te strijken in bedompte hotelkelders? Inderdaad, Palestijnse Arabieren. Veel Israëliërs, maar ook Palestijnen zelf (denk aan de Intifadah) stuit dit tegen de borst. Verscheidene bewoners vertelden me dat ze dit "gastarbeiderfenomeen" een schandvlek vonden voor de staat Israël.

Surfen in weer en wind

Tot mijn verbazing zag ik in zee een tiental surfers die zowel de kou als de hoge golven trotseerden: Ter hoogte van het luxueuze Hilton - hotel liet ik het strand achter me en wandelde ik richting binnenstad. Aan het strand had ik de pieren, het Carlton - ontspanningscentrum, een modernistische winkelpromenade en de pieren bezocht; in de stad zelf hield ik me op in enkele kleine parken, bekeek ik de in ruime mate aanwezig zijnde avantgardistische gebouwen (moderne architectuur vanaf de jaren '20 van de vorige eeuw, te beginnen met Bauhaus en Jugendstilornamente, waaronder het Stadhuis, het Mann - auditorium (concertzaal), het Habima - House (expositie- en cultureel centrum), het Africa - house en het Dizengoff - Centre. Het was ondertussen beginnen te motregenen, een reden te meer om weinig foto's te maken. Onderweg rustte ik uit in een drukbeklante broodjeszaak. waar iedereen me vroeg of ik uit Amsterdam kwam, wat ik deze mensen niet kwalijk kon nemen. Voorlopig hield ik het wel voor gezien en strompelend zocht ik me door een wirwar van straten een weg terug naar hotel Moss. Mijn voetzolen brandden en mijn rechterknie was weer eens gaan opzetten. Gelukkig had ik met dit laatste euvel al rekening gehouden door een tweetal rekverbanden mee te nemen. Na een paar dagen had ik dan ook geen last meer van een opgezette knieën.

Yemenitisch avondeten

Om zes uur zette ik me weer in beweging. Na koffie te hebben gedronken in de lounge, begaf ik me in de regen naar de Yemenitische wijk, waar ik het eerste de beste restaurant met Yemenitisch menu binnenstapte. Het zag er nogal haveloos uit en niemand bleek er Engels te spreken. Aangezien ik het Hebreeuws niet meester ben, wees ik bij wijze van bestelling maar naar gerechten die de autochtonen met smaak aan het verorberen waren. Een goeie zet, zo bleek achteraf. Mijn schotel bestond uit gekruid gehakt, mals lamsvlees, pepers, pilav en rijst, sla, bonen en ongedesemd brood in de vorm van een pannenkoek. Ik dronk er hete, mierzoete thee met muntbladeren in.

Naar de porno - bioscoop

Het bleef onophoudelijk regenen, zodat het weinig zin had om verder de wijk in te wandelen. Ik dook een onguur bioscoopje binnen, waar een internationale Koos Voos aan een talrijk, uitsluitend mannelijk publiek zijn naam met succes waarmaakte. Onder de toeschouwers ontwaarde ik geen enkel keppeltje.... De film was overigens in het Hebreeuws ondertiteld. Tegen een uur of tien stond ik weer voor mijn hotel. Om de hoek stonden donkerharige schonen (maar ook vette blondjes) aan voorbijgangers hun twijfelachtige diensten aan te bieden. Die tippelaarsters hadden het zwaar, want in Israël mag je het overal "doen", in het openbaar uitnodigen tot de "daad" is daarentegen ten strengste verboden.

( 07-Jan-2002 11:21 PM )

ONZE ANDERE REISVERSLAGEN

ALASKA / ANDALUSIË / ARGENTINIË / AUSTRALIË / AVONTUREN / BALI / BALKANREIS / BELGIË / BELIZE / BULGARIJE / CANADA / CALIFORNIË / CHILI / CHINA / CUBA / CURAÇAO / CYPRUS / DENEMARKEN / DUITSLAND / ECUADOR / EGYPTE / ENGELAND / ESTLAND / FILIPPIJNEN / FINLAND / FOTOSITE / FRANKRIJK / GRIEKENLAND / GUATEMALA / HONGARIJE / INDIA -NOORD / INDIA -ZUID / INDIA -RAJASTHAN / IRAN / ISRAËL / ITALIË / JAVA / JORDANIË / KRETA / KROATIË / LETLAND / LITOUWEN / MADEIRA / MALEISIË / MALLORCA / MALTA / MAROKKO / MEXICO YUCATAN / MEXICO / NEPAL / NEW YORK / NOORWEGEN / OEKRAINE / OEZBEKISTAN / OOSTENRIJK / PARAGUAY / PERU / POLEN / PORTUGAL / REISFOTO'S / ROEMENIË / RUSLAND / SCANDINAVIË / SICILIË / SINGAPORE / SLOVENIË / SLOWAKIJE / SPANJE / SRI LANKA / SUMATRA / SYRIË / THAILAND / TSJECHIË / TUNESIË / TURKIJE / UNESCO - SITE / URUGUAY / USA / ZUID-AFRIKA / ZWEDEN