|
|
JERUZALEM II |
 |
 |
In Jeruzalem spoed ik me onmiddellijk met lijn 4 naar de Oude Stad. Vanaf David's Toren verken ik de buitenkant van de muren aan de zuidzijde. Het is nu nog tamelijk zonnig, maar volgens Dedy (een andere receptionist van mijn hotel) heeft het weerbericht geen gunstige vooruitzichten gegeven. In snel tempo doe ik de volgende bezienswaardigheden aan: het Graf van David. Daar kan men zelf de hoogte van het entreegeld bepalen; ik geef slechts 2 sjekkel, hetgeen me misprijzende blikken oplevert. Een van de kassiers heeft zelfs het lef om een briefje van 20 sjekkel uit mijn beurs te pakken, maar dat belet ik hem verontwaardigd....Wat meent die vent zich wel?! Het Holocaust Memorial (die memorials vind je bijna overal in Israël), de Dormition Abdijkerk met christelijke begraafplaats, de Zion Poort van Siloam, de vallei van Kidron, de Bron van Gihon, de Stad van David; ook maak ik nog een foto van de Montefiore Windmolen. Het was niet druk die dag, ik leek er wel de enige toerist te zijn!
|
Stad van David (Jeruzalem) Resten van de hoofdstad van de legendarische Israëlische koning "En
David verbleef in de burcht; daarom noemden ze het de stad van
David." De stad van David (ook bekend als Ofel oftewel heuvel) was het eerste deel van Jeruzalem dat werd bewoond. Het ligt op een smal voorgebergte ten zuidoosten van de Oude Stad, tussen het Kidron-dal in het oosten en het Tyropoeon-dal in het westen. Naast goede verdedigingswerken had de stad een zoetwatervoorraad, de Gihon-bron, aan de voet van de heuvel in het oosten. Het eerste bewijs van menselijke activiteit bestaat uit aardewerk uit de vroege bronstijd (3e millennium v.Chr.). De stad wordt later vermeld in de Amarna-brieven (midden 2e millennium v.Chr.): de correspondentie op kleitabletten tussen de Egyptische farao Achnaton en de heersers van West - Azië. Het Boek van Samuel beschrijft David als de eerste Israëlische heerser van Ofel – vandaar de naam van de stad. Koning David stichtte zijn nieuwe hoofdstad om de stammen in het koninkrijk van Israel te verenigen. Gevierd krijger, musicus en dichter David wordt van oudsher gezien als de auteur van de Psalmen. De weinige resten van de Stad van David omvatten stukken van de ringmuur en sporen van terrassen van steen en puin, die het mogelijk maakten om huizen te bouwen op de steile hellingen van de bergrichel. Onder de Stad van David zijn opmerkelijke vondsten gedaan. De meeste – zoals Warrens Schacht en Hizkia's tunnel – houden verband met de watervoorziening; een reeks tunnels verschafte inwoners veilig toegang tot het water uit de bron buiten de stadsmuren. Andere resten zijn onder meer het Ashlar-huis en het huis van Ahi'el, beide bouwsels uit de ijzertijd vervaardigd met ruwe blokken kalk- en behouwen natuursteen. De Babyloniërs vernietigden de Stad van David rond 587 v.Chr., daarbij sporen achterlatend van verbrande houten balken, sommige met uitgesneden motieven. De locatie bleef bewoond als deel van de sterk uitgebreide stad van Jeruzalem, hoewel er uit die tijd weinig archeologische resten zijn gevonden. |
Na een uurtje loop ik het complex van de Tempelberg op. Men is er net aan het bidden, dus ik moet even wachten tot de gelovigen weg zijn. De entree ligt ten noorden van het Zion Square, de prijs bedraagt zo'n fl 6. Het is hier een echt El Dorado voor fotografen, maar helaas wil het weer niet mee werken. Dedy heeft toch nog gelijk gekregen... De eerste tekenen van een onweersbui kondigt zich reeds aan: wat aanvankelijk slechts een mals voorjaarsbuitje lijkt, ontaardt in een heus noodweer. Donderslagen galmen over Judea's troosteloze heuvels en veelsprietige bliksemschichten doorklieven Jeruzalem's heilige luchtruim. Ik schuil een tijdje, maar de regen blijft aanhouden, waarop ik besluit gewoon verder te trekken. Van foto's komt niet veel meer terecht. De moskeeën bekijk ik alleen van de buitenkant. want als je er naar binnen gaat moeten niet alleen de schoenen uit, maar de tas dient ook achter te blijven, onbeheerd! Ik blijf buiten, dan maar geen indrukken van de binnenkant van deze moslimse bedehuizen. De Rotskoepelmoskee imponeert me eigenlijk wel, ik vind hem echt heel sereen. Joden mogen deze Tempelberg niet betreden, de opperrabbi eenmaal per jaar uitgezonderd. Toch patrouilleren er Israëlische soldaten, heel onopvallend; misschien worden ze daarom door al die Arabieren straal genegeerd. Er liggen hier ook enkele musea, Islamitische uiteraard, maar die liet ik gezien mijn tijdplan links liggen. Je moet niet teveel ineens willen.
|
Rotskoepel (Jeruzalem) Een van de bekendste historische monumenten in Jeruzalem De Rotskoepel (Arabisch: Qubbat as-Sakhrah) werd gebouwd tijdens de Omajjadische dynastie, onder toezicht van Abd al-Malik bin Marwan — de zevende kalief van de moslimwereld — die heerste van 685 tot 705. Het in 691 voltooide bouwwerk staat ook bekend als de Moskee van Omar. Het is echter geen moskee, wel het eerste grote moslimmonument bestemd voor publieke verering. De locatie heeft een religieuze betekenis voor moslims omdat, volgens de Koran, profeet Mohammed met aartsengel Gabriel van Mekka naar Jeruzalem vloog, om daar vanaf de rots ten hemel te stijgen. Tegelijk geloven joden en christenen dat de koepel is gebouwd op de rots waar God het geloof van Abraham op de proef stelde door hem op te dragen zijn zoon lsaak te offeren. Naast het religieuze belang heeft de koepel ook een politieke betekenis. Op de esplanade waarop de Rotskoepel is gebouwd, stond vroeger de joodse tweede tempel van Herodes de Grote, die in 70 n.Chr, was verwoest door de Romeinen. Door op deze plaats te bouwen onderstreepte kalief Abd al-Malik symbolisch de suprematie van de Islam over de andere bestaande monotheïstische religies. In de octogoon staat zijn boodschap vijf keer in goud geschreven op een blauwe achtergrond: /a sharika lahu (God heeft geen genoot). De koepel heeft vier poorten die gericht zijn op de vier windstreken. De gebruikte technieken en materialen zijn verfijnd: stucornamenten, mozaïeksteentjes en snijwerken. De hoge houten koepel en trommel zijn bedekt met lood op een houtskelet. De koepel bestaat uit een dubbele houten schaal die is afgewerkt met verguldsel. Het achthoekige Syrisch-Byzantijnse ontwerp, de rijkheid aan mozaïeken en de koepel die contrasteert met het Osmaanse tegelwerk op de façade zijn harmonieus samengebracht. De Koepel geeft op een krachtige manier uitdrukking aan de islamitische ambitie.
"Hij wilde voor
moslims een moskee bouwen die uniek moest zijn en een
wereldwonder." |
 |
 |
In de stad zelf zie ik een mooi staaltje van hoe je kunt inspelen op een veranderende marktbehoefte: op het ogenblik dat het begint te regenen duiken uit alle hoeken en gaten parapluventers op, trachtend hun waren bij de doorweekte pelgrims aan de man te brengen. Enkele minuten eerder leurden diezelfde venters met ansichtkaarten, etenswaar enzovoort. Met een jonge knaap van een jaar of twaalf voerde ik een heel gesprek over India. Hij was in Cairo geweest en vond die stad zo overweldigend vol (15 miljoen inwoners!) en hij was zeer geïnteresseerd in Bombay, Delhi, Calcutta. Aardige boy, hij probeerde zelfs niets aan mij te slijten.
In de stromende regen liep ik de bekende Via Dolorosa af. Bij het Klooster van de Geseling (een van de XIV staties) neem ik een korte rustpauze. Drie Duitse meisjes, bloedjong en onervaren, komen op het zelfde idee en worden prompt door Arabische knapen aangeklampt. Ik vraag me af waar die zo plotsklaps vandaan kwamen. Bij de Damascuspoort wissel ik onder het oog van een Israëlische patrouille fl 40 in voor sjekkel. De zwartwisselaar rekent op zijn zakjapannertje een zeer gunstige koers, zodat ik ongeveer 20% winst boek. Ik maak nog wat omzwervingen in de Arabische wijk, maar met al die regen is er geen lol aan. Ik besluit om naar het moderne Jeruzalem te lopen.
Nog geen drie kwartier later sta ik in Tel Aviv. Ik drink wat aan een stalletje, ontdek een kraampje met harde porno?tijdschriften (dat dit door de orthodoxen nog niet in de fik is gestoken. daar zijn die sterk in) en eet falafel in een restaurantje. Falafel bestaat uit een opengewerkte pita (broodje) waarin je zo veel je wilt kunt gebruiken: koude frites, vleesballetjes, salades, veel sausjes, aubergines, komkommer, noem maar op. En dat allemaal voor ongeveer een knaak. In de bus naar het hotel vond nog een incidentje plaats. Ik stond in het middenpad, toen de bus een onverwachte zwenking maakte en mijn schoudertas (inclusief zwaar fototoestel) tegen het hoofd van een zittende Arabische zwaaide. Ze reageerde erg geschrokken en verontwaardigd, hoe ik me ook verontschuldigde. Haar ogen schoten vuur, als blikken konden doden….
 |
 |
Ik werd tijdig gewekt. Om half vijf stond ik al op de Hayarkon - straat op de bus naar het vliegveld te wachten. Elke minuut stopte er wel een taxichauffeur om me te bewegen van hun diensten gebruik te maken. De bus kwam later dan aangegeven; bovendien bleef ie nog een kwartier voor een hotel staan wachten om twee KLM -stewardessen op te pikken. Enkele kilometers voor het vliegveld was er een road block, waar een militair van Ethiopische origine het voertuig onderzocht en de paspoorten controleerde.
 |
 |
In de vertrekhal was het een ware heksenketel. Ik moest twee uur vóór vertrek aanwezig zijn en dat was me net gelukt. Het spel met de rijen en het verhoren nam opnieuw een aanvang. Tot tweemaal toe werd ik aan een soort derdegraads verhoor onderworpen. De tweede keer werd ik nijdig, ook al vanwege de onnozelheid van die vragen. Zelfs kinderen moesten er aan geloven! (Met behulp van tolkende ouders weliswaar...) Tussen die rijen door vond ik vijf minuutjes tijd om koffie te drinken. Alle vertrekkende vluchten had men hier blijkbaar vroeg in de ochtend gepland, hetgeen tot chaotische taferelen leidde. Al die security checks stellen in mijn ogen niet zoveel voor, veel geschreeuw en weinig wol. Als je echt iets mee wil smokkelen lukt je dat, zeker als je een professional bent. Zo kon ik bijvoorbeeld de persoonlijke visitatie ontlopen door handig gebruik te maken van een huilend kind en een passagier die "piepte" toen hij door de metaaldetectiepoort liep. Het vliegtuig vertrok slechts een half uur te laat, dat viel dus nog mee. Tussen de maaltijd en de geserveerde drankjes door probeerde ik zoveel mogelijk slaap in te halen. Op Schiphol lachte het geluk me weer eens toe: mijn reistas verscheen als tiende op de bagageband! Na de Volkskrant gekocht te hebben, begaf ik me naar de sporen. Binnen tweeëneenhalf uur stond ik thuis koffie te zetten.
 |
 |
