BEDOEïENEN

IN DE DORRE

GEBIEDEN

Qumran (Westoever)

Geheime bergplaats van de Dode Zeerollen

 Qumran, aan de noordwestoever van de Dode Zee, is beroemd als de nederzetting die het dichtst bij de geheime bergplaats van de Dode-Zeerollen ligt. De eerste zeven rollen werden in 1947 bij toeval ontdekt door twee bedoeïenen herders, die de keramische potters met rollen vonden in een grot in de rotswand van het droge rivierdal Wadi Qumran. In de tien jaar erna werden in nabij gelegen grotten rond de negenhonderd rollen gevonden, wat sommige onderzoekers zien als bewijs dat het grotstelsel ooit werd gebruikt als bibliotheek van de nederzetting. De rollen waren belangrijk omdat de teksten de geloofsovertuigingen en gebruiken van diverse joodse sekten en doctrines in het oude Israel beschreven.

 De intriges rond het opsporen van de rollen en het analyseren van hun betekenis zijn bijna net zo fascinerend als de inhoud van de oude manuscripten zelf. De geleerde E.L. Sukenik verwierf eerst drie rollen voor de Hebreeuwse Universiteit, maar vier rollen werden naar de VS gesmokkeld, waar ze later in een krant te koop werden aangeboden. Sukeniks zoon, Yigael Yadin, kocht ze en gaf ze terug aan Israel, alwaar ze werden bewaard in klimaatbeheerste ruimten van het Heiligdom van het Boek.

 Archeologen schatten dat de nederzetting bij Qumran is gebouwd tussen 134 en 104 v.Chr., onder Johannes Hyrcanus. De nederzetting werd op verschillende tijden bewoond tot keizer Titus haar in 68 n.Chr. vernietigde. Wat ervan rest, waaronder de graven, aula's en waterreservoirs, duidt erop dat Qumran werd bewoond door de Essenen. Diverse geleerden denken echter dat het een Romeins fort of luxe villa is geweest, maar de meeste archeologen zijn het erover eens dat Qumran een belangrijke religieuze nederzetting was.

DE DODE ZEE

Bijna vierhonderd meter onder de zeespiegel;
meer met het hoogste zoutgehalte van de wereld

DODE ZEE  ISRAEL / JORDANIË

 Breedte Dode Zee 18 km  /  Watertoevoer in de winter 5,8 ton per dag  /  Opvallend feit: laagst gelegen land op aarde

De kust van de Dode Zee bevindt zich 400 m onder het zeeniveau en is daarmee de laagste plaats op aarde die niet bedekt is met water. De zee ligt aan het einde van het Jordaan - dal, waar hij de noordelijkste arm vormt van de Great Rift Valley in Afrika. Hier ligt de zee ingeklemd tussen de heuvels van Judea in het westen en de hoogvlakten van Maob en Edom in het oosten. De zee wordt gevoed door de Jordaan en verscheidene kleinere rivieren. De 80 km lange zee wordt door het schiereiland El Nisan ('de tong') in tweeën gesplitst. Het noordelijke deel is groter en dieper dan het zuidelijke, waar het water hooguit 6 m diep is.

De verdamping, bij zomertemperaturen van tot 50º C resulteert in een zeegezicht van drijvende zoutbrokken. Het zoutgehalte van het water is meer dan zes keer hoger dan dat van de oceaan en bevat potas, magnesium en broom. Het heeft een genezende werking op huidproblemen en artritis.

Masada (Israel)

 Symbool van een van de meest dramatische gebeurtenissen in de joodse geschiedenis

Masada, gelegen op een hoog plateau uitkijkend op de Dode Zee, is een versterkt paleis dat in 37 v.Chr. werd gebouwd door de Judease koning Herodes de Grote. Masada was na de dood van Herodes bezet door een Romeinse garnizoen, maar werd een toevluchtsoord voor joodse zeloten (de Sicarii) die in opstand kwamen tegen de Romeinen en in 66 n.Chr. Jeruzalem ontvluchtten. Het Romeinse Tiende Legioen vertrok in 73 n.Chr. voor de verovering van Masada, het laatste bolwerk van de joodse opstand. Dit resulteerde in de dood van ruim 900 zeloten die massale zelfmoord ver­kozen boven overgave.

Masada ligt aan de westkust van de Dode Zee, op het westelijk deel van een plateau — met een lengte van 304 meter en een maximale breedte van 608 meter — dat zich 396 meter boven de zee verheft. Uitkijkend over de kliffen biedt het paleis verbluffende vergezichten op de Dode Zee en Judease woestijn. Er stonden bij Masada al gebouwen uit 100 v.Chr. toen Herodes de Grote zijn paleis op het westdeel van de bergtop oprichtte. Het was een luxe residentie met drie aflopende terrassen ten noorden van de rots, badhuizen in Romeinse stijl, opslagplaatsen, woningen, versterkte muren met verdedigingstorens, en een synagoge (de oudste in Israel). Herodes' opvallendste bouwproject was het geavanceerde watersysteem om in de behoeften van het fort te voorzien. Er werden twaalf reservoirs, elk met een inhoud van wel 4.000 m3, in de rots uitgehakt. 

Begin jaren '60 van de vorige eeuw heeft de Hebreeuwse Universiteit van Jeruzalem opgravingen gedaan. Het paleis werd in 2001 werelderfgoed.

Kuuroord Ein Gedi

Onze volgende halteplaats was Ein Gedi, een oase en kuuroord met geneeskrachtige bronnen aan de rand van de Dode Zee. Een aantal van mijn reisgenoten namen daar een duik zonder kopje onder te gaan hoor, in het zoutrijke water van de Dode Zee. Ikzelf had geen zin om te zwemmen. Je kon er tevens modderbaden nemen. Ik nam foto's van de geestdriftige boys uit Singapore die op het water dobberden. Ze vonden het maar raar dat ik niet van dat buitenkansje gebruik maakte.

Jordaan - vallei

Holen en grotten van Qumran

MASADA  /  ISRAEL

Afmetingen Masada 600 m x 300 m / Werelderfgoed sinds 2001

Masada is een massieve, natuurlijke formatie die 450 m boven de Dode Zee verrijst. De ruitvormige tafelberg bevindt zich langs de westrand van de woestijn van Judea, strekt zich in noord-zuidrichting uit en wordt van het omliggende landschap geïsoleerd door 100 m diepe kloven. Dankzij de combinatie van steile rotsen en wanden was Masada bet perfecte defensiesysteem. Het bestaat uit een verschoven, omhoogstekende aardkorst (horst) en een gezonken dal met steile wand (slenk), waar de Dode Zee door stroomt.

Herodes de Grote, die regeerde van 37 tot 4 v.Chr. , koos deze praktisch onneembare plaats uit om een schuilplaats te bouwen. Nu lijkt zijn noordelijke paleis in de ruimte te hangen over de steile wanden. Toegang tot de hoogste verdiepingen is mogelijk via het 'pad van de slang' vanaf de Dode Zeekant en via de 'witte rots' aan de westkant. Er zijn ook twee moeilijk begaanbare routes vanuit het noorden en zuiden. In 73 n. Chr. had keizer Flavius Silva meer moeite om er te komen. Hij moest een helling bouwen naar de `voorsteven' van de bootvormige rots om zijn bezetting tot een succesvol einde te brengen. Hij ontdekte hoe de rebellen hadden overleefd in deze droge omgeving. Ze hadden een systeem bedacht om water vast te houden en gebruikten de afvloeiing van een dag regen om duizend mensen twee of drie jaar in leven te houden.